Bipolar Bozukluk
Duygusal Bir Hız Treni
Bipolar bozukluk, beynin ruh halini düzenleme sistemindeki bir aksaklık gibidir. Eskiden "Manik Depresif Bozukluk" denirdi. Temel olarak, kişinin ruh halinin iki uç arasında gidip gelmesidir: Bir uçta aşırı coşku ve enerji patlaması (mani), diğer uçta ise derin bir hüzün ve çökkünlük (depresyon) vardır.
Bu, sıradan bir gün içinde yaşanan iniş çıkışlar değildir; hayatı altüst eden, uzun süreli ve şiddetli dönemlerdir.
- Uç: Mani (Aşırı Yükseliş Dönemi)
Bu dönemde kişi adeta süper kahraman gibi hisseder. Ruh hali aşırı yükselmiştir:
Aşırı Enerji ve Özgüven: Normalden çok daha az uyur ama kendini dinlenmiş hisseder. Yapamayacağı iş, çözemeyeceği problem yoktur!
Hızlı Düşünceler: Zihni çok hızlı çalışır, konuşması hızlanır, adeta bir fikirden diğerine atlar.
Dürtüsel Davranışlar: Kararlarını anlık ve düşüncesizce alır. Gerekli gereksiz alışverişler yapar, tehlikeli sporlara kalkışır ya da işi/ilişkisi hakkında büyük, riskli değişiklikler yapabilir.
Duygusal Dengesizlik: Aşırı neşeli, coşkulu olabileceği gibi, en ufak şeye aşırı öfkeli ve sinirli de olabilir.
Bu dönem dışarıdan eğlenceli görünse de, sonuçları kişi için yıkıcı olabilir. - Uç: Depresyon (Derin Çökkünlük Dönemi)
Mani döneminin tam tersidir; kişi karanlık bir tünelde gibidir:
Umutsuzluk ve Çaresizlik: Hayattan zevk alamaz, hiçbir şeyin düzelmeyeceğine inanır.
Enerji Eksikliği: Yataktan çıkmak bile zor gelir, en basit işler bile aşırı yorucudur.
Düşünce ve Uyku Sorunları: Düşünceleri yavaşlar, odaklanmakta zorlanır. Ya çok uyur ya da uyuyamaz.
Değersizlik Hissi: Kendini hiçbir işe yaramaz ve kötü hisseder. Bu dönemde ne yazık ki intihar düşünceleri riski artar.
Neden Olur ve Nasıl Yönetilir?
Bipolar bozukluğun kesin nedeni tam olarak bilinmiyor. Ama bilim insanları, genetik yatkınlık, beyindeki kimyasalların (nörotransmitterler) dengesizliği ve çevresel stres faktörlerinin etkileşiminden şüpheleniyor.
En İyi Haber: Bipolar bozukluk, doğru tanı ve etkili tedavi ile yönetilebilir bir hastalıktır!
Tedavi süreci iki ana sütun üzerine kurulur:
İlaç Tedavisi: Genellikle duygusal dengeleyici (mizacı dengeleyen) ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar, ruh halindeki aşırı iniş çıkışları yumuşatır ve atakları önler.
Psikoterapi (Terapi): Kişinin bozukluğu anlamasına, semptomları tanımasına, stresle başa çıkmasına ve ilişkilerini düzeltmesine yardımcı olur.
Tedavi edilmediğinde iş, okul ve ilişkilerde büyük sorunlara yol açar ve intihar riskini ciddi şekilde artırır. Bu yüzden, bu belirtileri gösteren birinin bir uzmana başvurması hayati önem taşır.